Εναλλακτικές προσεγγίσεις της ανάπτυξης

Του Άρη Γ. Πολλάτου*

Από τη μ ια η εργατική, έξυπνη ελίτ που ήξερε πάνω απ ’ όλα να αποταμιεύει . Από την άλλη, τεμπέληδες μικροαπατεώνες που ξόδευαν την περιουσία τους, και κάτι παραπάνω, στο γλεντοκόπι. (Μαρξ, Κεφ . 873/741)

Η ιδέα της «εσωτερικής υποτίμησης», σύμφωνα με την οποία η μείωση των μισθών θα κάνει τα ελληνικά προϊόντα πιο ανταγωνιστικά στο εξωτερικό και έτσι θα δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας, όχι μόνο δεν φέρνει τα πολυπόθητα αποτελέσματα αλλά συντελεί στην εμβάθυνση της κρίσης, στην αύξηση της ανεργίας, που σύμφωνα με στοιχεία του ΙΟΒΕ φτάνει το 27,6%, στον αρνητικό πληθωρισμό και στην απορύθμιση της οικονομίας. Η προσωρινή βελτίωση στο εμπορικό έλλειμμα δεν προκύπτει από τη μείωση του μοναδιαίου κόστους εργασίας στην Ελλάδα, αλλά οφείλεται κυρίως σε άσχετους μ’ αυτήν παράγοντες – στην υποχώρηση της εισαγωγής πλοίων και στην αύξηση της ζήτησης στις εξαγωγές καυσίμων.Τα οφέλη από τις καθαρές εξαγωγές που απολαμβάνει η Ελλάδα δεν επαρκούν για να προστατεύσουν την οικονομία από ενδεχόμενη κατάρρευση, πόσο μάλλον να παράγουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης ώστε να επιστρέψει το ΑΕΠ και η απασχόληση στα επίπεδα που ήταν προ της κρίσης.

Παρά την πρόσφατη παραδοχή λαθών από το ΔΝΤ όσον αφορά τις επιπτώσεις των πολιτικών που εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα, η τρόικα συνεχίζει να εξαρτάται από μια θεωρία για το πώς λειτουργεί η οικονομία η οποία υποτιμά φρικτά τις αρνητικές επιπτώσεις της λιτότητας. Η συγκεκριμένη «εσωτερική υποτίμηση», αντί να βάλει σε κίνηση διαδικασίες παραγωγικής αναδιάρθρωσης -τη λεγόμενη «δημιουργική καταστροφή»- εξελίσσεται σε σκέτη καταστροφή. Δεν θα εκπλαγούμε εάν δούμε την ανεργία να ξεπερνά το 30%[1] και παρά την ενδεχόμενη αύξηση της ζήτησης -εσωτερικής και κυρίως εξωτερικής- να οδηγηθούμε σε αύξηση των εισαγωγών λόγω ενός κατεστραμμένου παραγωγικού ιστού.

 

Υπάρχουν εναλλακτικές στρατηγικές στην προσέγγιση της τρόικας;

Η Ελλάδα χρειάζεται σήμερα ένα «μίνι» σχέδιο Μάρσαλ για τον 21ο πρώτο αιώνα. Όχι ότι θα έλυνε αυτομάτως όλα τα προβλήματα, αλλά σίγουρα θα δημιουργούσε τις συνθήκες για ανάπτυξη και θα έδινε ένα τέλος στη συνεχιζόμενη ύφεση και εξαθλίωση.

Το νέο σχέδιο Μάρσαλ μπορεί να είναι με τη μορφή αναπτυξιακών ευρωομολόγων ειδικού σκοπού για επενδύσεις σε υποδομές, υψηλή τεχνολογία και καινοτομία. Επιπλέον, θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν κεφάλαια από την Ευρωπαϊκή Επενδυτική Τράπεζα για την τόνωση της οικονομίας και την αύξηση της απασχόλησης. Ένα ακόμα εργαλείο τόνωσης της οικονομίας είναι η δημιουργία ενός Εθνικού Ταμείου Κοινωνικής Απασχόλησης για την άμεση δημιουργία θέσεων κοινωφελούς εργασίας. Τέλος, υπάρχει η ανάγκη για άμεση εγκαθίδρυση ενός «Ευρωπαϊκού Ταμείου κατά της Ανεργίας» που θα ενισχύσει συγκεκριμένους τομείς της ελληνικής οικονομίας.

Προϋπόθεση για όλα αυτά είναι η αλλαγή πλεύσης και η ουσιαστική υπέρβαση του πολιτικού συστήματος από τις κυρίαρχες συντηρητικές πολιτικές.Θα ήταν λάθος να πούμε ότι για όλα τα κακώς κείμενα φταίει η τρόικα. Απαιτείται ένας ολοκληρωμένος εθνικός σχεδιασμός μ’ έναν στρατηγικό στόχο, ένα Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης. Μια συλλογική πολιτική βούληση. Ενωμένοι, σαν χώρα να ενεργήσουμε και να αντιστρέψουμε το κλίμα απαισιοδοξίας και κατάθλιψης.

 


[1] Σύμφωνα με ορισμένες εκτιμήσεις είναι πιθανό να φτάσει το 34% μέχρι το τέλος του 2016. Παπαδημητρίου, Νικηφόρου και Zezza, http://www.levyinstitute.org, [5/9/13]

*Ο Άρης Γ. Πολλάτος έχει σπουδάσει Πολιτική, Φιλοσοφία και Οικονομικά και είναι μέλος της Γραμματείας Νέων ΔΗΜΑΡ

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s